ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆ: ଜୀବନଯାତ୍ରା, ଶିକ୍ଷା, ସଂଘର୍ଷ, କଳାପ୍ରତିଭା, ଗବେଷଣା ଓ ସାମାଜିକ ଅବଦାନ

Dr. Jyotiranjan Gudia and Didayi tribal community in 2025.

ପରିଚୟ ଓ ଜୀବନଯାତ୍ରା

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆ ଓଡ଼ିଶାର ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଆଦିବାସୀ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆସିଥିବା ଜଣେ ଗବେଷକ, ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷାବିଦ୍, ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଓ ସାମାଜିକ ଚେତନାସମ୍ପନ୍ନ ଯୁବ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ । ତାଙ୍କ ଜୀବନଯାତ୍ରା ହେଉଛି ଗ୍ରାମୀଣ ଆଦିବାସୀ ପରିବେଶରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା, ଗବେଷଣା ଓ ଅଧ୍ୟାପନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ପରିଚୟ ଗଢ଼ିବାର ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ କାହାଣୀ । ସୀମିତ ଆର୍ଥିକ ସମ୍ବଳ, ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବନର ଅନେକ ଅସୁବିଧା ଓ ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିବାର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟରେ ସେ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତି ଏକାଗ୍ର ରହିଥିଲେ । ଶିକ୍ଷାକୁ ସେ କେବଳ ଚାକିରି ପାଇବାର ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜ ସମାଜର ଇତିହାସ, ସଂସ୍କୃତି, ପରମ୍ପରା ଓ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବୁଝିବା ସହିତ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ିକୁ ସଚେତନ କରିବାର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଧ୍ୟମ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଓ ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଗଭୀର ଗବେଷଣା ତାଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶୈକ୍ଷିକ ପରିଚୟ ଦେଇଛି । ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ଅନ୍ୟ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଦିଗ ହେଉଛି ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଗଭୀର ଆଗ୍ରହ । ଏକ ପକ୍ଷରେ ସେ ଗବେଷଣା ଓ ଅଧ୍ୟାପନା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଚିତ୍ରକଳା, ସୃଜନଶୀଳ ଲେଖା, ସାମାଜିକ ସଚେତନତା ଓ ନିଜ ଜନ୍ମମାଟିର ବିକାଶ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଆସିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଜୀବନର ମୂଳ ବାର୍ତ୍ତା ହେଉଛି, ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି, ନିରନ୍ତର ପରିଶ୍ରମ, ଗୁରୁଜନଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଓ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ମାଧ୍ୟମରେ ଜଣେ ମଣିଷ ନିଜ ଜୀବନର ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରେ । ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଉପଲବ୍ଧି ଓ ଜନଜାତି ଗବେଷଣା ପ୍ରତି ଅବଦାନ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ଯୁବପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ପରିଚିତ କରାଇଛି ।

Dr. Jyotiranjan Gudia when he was studying class 9th.

ଜନ୍ମସ୍ଥାନ, ଜନ୍ମତାରିଖ ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବେଶ

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧ ମେ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାର ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ମୁଦୁଲିଗୁଡ଼ା ଗ୍ରାମରେ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଗ୍ରାମ ରାସବେଡ଼ା ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଅଧୀନରେ ଏବଂ ଖଇରପୁଟ ବ୍ଲକ୍ ଅନ୍ତର୍ଗତ । ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲା ନିଜର ଜନଜାତି ବିବିଧତା, ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ନଦୀ ଓ ନିଜସ୍ୱ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ପାଇଁ ପରିଚିତ । ଏହି ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଶୈଶବ ଅତିବାହିତ ହୋଇଥିଲା । ଗ୍ରାମର ସରଳ ଜୀବନଶୈଳୀ, ପ୍ରକୃତି ସହିତ ନିକଟ ସମ୍ପର୍କ ଓ ଆଦିବାସୀ ସମାଜର ପାରମ୍ପରିକ ଜୀବନଧାରା ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ଅନୁଭୂତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତି ସମ୍ପ୍ରଦାୟରୁ ଆସିଥିବାରୁ ନିଜ ସମାଜର ଜୀବନଶୈଳୀ, ପରମ୍ପରା, ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନିକଟରୁ ଦେଖିବାର ସୁଯୋଗ ସେ ପାଇଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ଅନୁଭୂତି ତାଙ୍କ ଗବେଷଣାର ବିଷୟ ଚୟନରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନେଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଦୁଲିଗୁଡ଼ା କେବଳ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ତାଙ୍କ ପରିଚୟ, ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ସଂଘର୍ଷ ଓ ସ୍ୱପ୍ନର ମୂଳ ଭିତ୍ତି । ନିଜ ଗ୍ରାମରୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ନିଜ ଜନ୍ମମାଟି ସହିତ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ଭୁଲିନାହାନ୍ତି । ନିଜ ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନଙ୍କ ଜୀବନ, ସୁବିଧା-ଅସୁବିଧା ଓ ଉନ୍ନତିର ଆବଶ୍ୟକତା ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ତାଙ୍କ ଗ୍ରାମୀଣ ପରିଚୟକୁ ଆହୁରି ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି ।

Dr. Jyotiranjan Gudia and his family at Muduliguda.

ପରିବାର, ପାରିବାରିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ସଂଘର୍ଷ

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ପରିବାର ଏକ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବାର, ଯେଉଁଠାରେ ପରିଶ୍ରମ, ତ୍ୟାଗ, ଆତ୍ମସମ୍ମାନ ଓ ପରସ୍ପର ସହଯୋଗକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ । ତାଙ୍କ ପିତା ବୁଡ଼ା ଗୁଡ଼ିଆ ଜଣେ କୃଷକ ଏବଂ ମାତା ରାଧା ଗୁଡ଼ିଆ ଘରୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ କେନ୍ଦୁପତ୍ର ସଂଗ୍ରହ ଓ ମହୁଲ ଫୁଲ ସଂଗ୍ରହ ଭଳି ପରିଶ୍ରମସାଧ୍ୟ କାମରେ ନିୟୋଜିତ ରହୁଥିଲେ । ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ସମ୍ବଳ ସୀମିତ ଥିବାରୁ ଶିକ୍ଷା ଜାରି ରଖିବା ଏକ ସହଜ କାର୍ଯ୍ୟ ନଥିଲା । ତଥାପି ପରିବାରର ତ୍ୟାଗ ଓ ସହଯୋଗ ତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାର ସାହସ ଦେଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ପିତାମାତାଙ୍କ ଭୂମିକା ସବୁଠାରୁ ମୂଳଭୂତ, କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ପରିଶ୍ରମ ଓ ଆଶା ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଯାତ୍ରାକୁ ସମ୍ଭବ କରିଥିଲା । ତାଙ୍କ ସାନ ଭଉଣୀ ମେନକା ଗୁଡ଼ିଆ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଦସ୍ୟ । ତାଙ୍କ ଜେଜେମା ବୁଦ୍ରି ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ପାରିବାରିକ ସ୍ମୃତି ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବନର ଅନୁଭୂତି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଜୀବନକାହାଣୀର ଅଂଶ । ଏହା ସହିତ ଜଗନ୍ନାଥ ଗୁଡ଼ିଆ, ସ୍ୱର୍ଗତ ତୁଳସୀ ଗୁଡ଼ିଆ, ରାମେଶ୍ୱର ଗୁଡ଼ିଆ ଓ ସ୍ୱର୍ଗତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ଭଳି ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ସହଯୋଗକୁ ସେ ନିଜ ଜୀବନଯାତ୍ରାରେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସଫଳତା କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉପଲବ୍ଧି ନୁହେଁ; ଏହା ପିତାମାତାଙ୍କ ତ୍ୟାଗ, ପରିବାରର ଆଶା ଓ ସହଯୋଗୀ ଲୋକମାନଙ୍କ ଅବଦାନର ଫଳ । ଏହି ପୃଷ୍ଠଭୂମି ତାଙ୍କୁ ସଂଘର୍ଷକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା, ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ ରହିବା ଓ ନିଜ ସଫଳତାକୁ ସମାଜର ଉନ୍ନତି ସହିତ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଛି ।

Dr. Jyotiranjan Gudia at UGME, School, Kudumulugumma in 2010.

ଶୈଶବ, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ଶୈଶବ ମୁଦୁଲିଗୁଡ଼ା ଗ୍ରାମର ସାଧାରଣ ପରିବେଶରେ କଟିଥିଲା । ଗ୍ରାମର ଜୀବନ, ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଓ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ସୀମିତ ସୁଯୋଗ ତାଙ୍କୁ ଜୀବନର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରୁ ଅନେକ ଅନୁଭୂତି ଦେଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷାର ପଥ କେବଳ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯିବା ଓ ପରୀକ୍ଷା ଦେବାରେ ସୀମିତ ନଥିଲା; ଏହା ପରିବାରର ଆଶା ପୂରଣ କରିବା, ନିଜ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିବା ଓ ନିଜ ସମାଜ ପାଇଁ କିଛି କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା । ଛୋଟବେଳୁ ତାଙ୍କର ପାଠପଢ଼ା ସହିତ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା, ଅକ୍ଷରକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଲେଖିବା ଓ ନିଜ ଚାରିପାଖର ପରିବେଶକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଥିଲା । ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ସୀମାବଦ୍ଧତା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ଶିକ୍ଷା ଜାରି ରଖିବାର ସୁଯୋଗ ଖୋଜିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଶୈଶବର ଅନୁଭୂତି ତାଙ୍କୁ ପରିଶ୍ରମର ମୂଲ୍ୟ, ସମୟର ସଦୁପଯୋଗ, ଗୁରୁଜନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଓ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ ରହିବାର ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଚିତ୍ରକଳାରେ ତାଙ୍କର ପୁରସ୍କାର ଓ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା ଏହି ଆଗ୍ରହ ଓ ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସର ପରିଣାମ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ । ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଏହି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅଧ୍ୟାୟ ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଜଣେ ଶିଶୁର ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଆକାର ଦେବା ପାଇଁ କେବଳ ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପନ୍ନତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଉତ୍ସାହ, ମାର୍ଗଦର୍ଶନ, ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଓ ସୁଯୋଗର ସଦୁପଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ।

ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଯାତ୍ରାରେ କୁଡ଼ୁମୁଲୁଗୁମ୍ମାର UGME ସ୍କୁଲ୍ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅନୁଭୂତିର ଏକ ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ ରହିଛି । ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଜୀବନ କେବଳ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଅଧ୍ୟୟନର ସମୟ ନଥିଲା; ଏହା ଥିଲା ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବା, ନିୟମିତତା ଶିଖିବା ଓ ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଗଢ଼ିବାର ସମୟ । ବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ହଷ୍ଟେଲରେ ରହିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସୁଯୋଗ ନମିଳିବାରୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ବିକଳ୍ପ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ଜଣେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ପାଖରେ ରହି ପାଠପଢ଼ିବା ଓ ଟ୍ୟୁସନ୍‌ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାରେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହଯୋଗ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା । ପରିବାରର ସହଯୋଗରେ ସେ ନିଜ ପଢ଼ାକୁ ଜାରି ରଖିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଜୀବନରେ ମହେଶ୍ୱର ମହାରଣା ସାର୍‌ଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣୀୟ, ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ପାଠପଢ଼ାରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ । ଗ୍ରାମୀଣ ପରିବେଶରେ ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିବାର ଏହି ଅନୁଭୂତି ତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇଥିଲା ଯେ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ପରିଶ୍ରମ ସହିତ ଉପଯୁକ୍ତ ସହଯୋଗ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ । ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ସମୟରେ ଗଢ଼ିଉଠିଥିବା ତାଙ୍କର ଶୃଙ୍ଖଳା, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଓ ଶିଖିବାର ଆଗ୍ରହ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ।

ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ଓ କିସ୍‌ରେ ପ୍ରବେଶ

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆ କୁଡ଼ୁମୁଲୁଗୁମ୍ମା ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ମାଟ୍ରିକ୍ ପାସ୍ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏହି ସମୟଟି ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ମୋଡ଼ ଥିଲା, କାରଣ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ପରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଜାରି ରଖିବା ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସମ୍ବଳ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ଶିକ୍ଷାଗତ ସୁବିଧା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ଥିଲା । ସୀମିତ ଆର୍ଥିକ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଥିବା ପରିବାରରୁ ଆସିଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଉନ୍ନତ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ପଢ଼ିବା ସହଜ ନଥିଲା । ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ କଳିଙ୍ଗ ଇନ୍‌ଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ସୋସିଆଲ୍ ସାଇନ୍ସେସ୍ (KISS), ଭୁବନେଶ୍ୱର ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ନୂଆ ସୁଯୋଗ ଆଣିଥିଲା । ମାଆ ଭୈରବୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଆସ୍ଥା ଓ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିବାର ସ୍ୱପ୍ନ ତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା । ୨୦୧୨ ମସିହାରେ କିସ୍‌ରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଶିକ୍ଷା, ଶୃଙ୍ଖଳା, ଆବାସିକ ଜୀବନ, ସାମୂହିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସୃଜନଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । କିସ୍‌ରେ ମିଳିଥିବା ଶିକ୍ଷାଗତ ସହଯୋଗ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଦକ୍ଷତା ବିକଶିତ କରିବା ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ଲକ୍ଷ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାରେ ସହାୟତା କରିଥିଲା । ସେହି ସୁଯୋଗ ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଜଣେ ଛାତ୍ର ଭାବେ ନୁହେଁ, ଜଣେ ଗବେଷକ ଓ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ଗଢ଼ିବାର ପଥ ଦେଖାଇଥିଲା । କିସ୍‌ରେ ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଯାତ୍ରା ୨୦୧୨ରୁ ୨୦୨୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସେ +୨, ସ୍ନାତକ, ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ଏମ୍‌.ଫିଲ୍‌ ଓ ପିଏଚ୍‌.ଡି. ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ ।

ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା (+୨ କଳା)

୨୦୧୨ରେ ମାଟ୍ରିକ୍ ପାସ୍ କରିବା ପରେ ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆ କିସ୍‌ରେ +୨ କଳା ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ସହିତ ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନର ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ବିକଶିତ କରିଥିଲେ । ସମାଜ କିପରି ଗଠିତ ହୁଏ, ରାଜ୍ୟର ଭୂମିକା କ’ଣ, ଗଣତନ୍ତ୍ର କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ନାଗରିକଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ’ଣ ଏବଂ ସମାଜରେ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଗୁରୁତ୍ୱ କେତେ, ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । କିସ୍‌ରେ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ମିଶିବା, ସାମୂହିକ ଜୀବନର ଅଭିଜ୍ଞତା ହାସଲ କରିବା ଓ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଜୀବନଶୈଳୀ ଅନୁସରଣ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ । ଏହି ସମୟ ତାଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲା । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ସେ +୨ କଳାରେ ୫୮ ପ୍ରତିଶତ ନମ୍ବର ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଏହି ଉପଲବ୍ଧି ପରେ ସେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନକୁ ନିଜର ମୁଖ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଜାରି ରଖିଥିଲେ ।

ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା (B.A. Political Science Honours)

୨୦୧୪ରୁ ୨୦୧୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆ କଳିଙ୍ଗ ଇନ୍‌ଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଆଲ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି (KIIT), ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ମାନ ବିଷୟରେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଅଧ୍ୟୟନ ଭାରତୀୟ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତାଧାରା, ତୁଳନାତ୍ମକ ରାଜନୀତି, ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସମ୍ପର୍କ ଓ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭଳି ବିଷୟ ସହିତ ଆହୁରି ଗଭୀର ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଥିଲା । ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନର ଅଧ୍ୟୟନ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରାମୀଣ ସମାଜର ସମସ୍ୟା, ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଅଧିକାର, ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ, ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ଓ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ଏକ ବିଶ୍ଳେଷଣାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବୁଝିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ସମୟ କେବଳ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଶେଷ କରିବାରେ ସୀମିତ ରହିନଥିଲା; ଏହା ତାଙ୍କ ଗବେଷଣାମନସ୍କତା, ଲେଖନ କ୍ଷମତା ଓ ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଗଢ଼ିବାର ଏକ ମୂଳ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ସେ ଯୁବ ରେଡ୍‌କ୍ରସ୍‌ (Youth Red Cross) କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିବା ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ସାମାଜିକ ସଚେତନତା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହକୁ ଦର୍ଶାଏ । ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ ସେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ତାଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତର ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଏକ ମଜବୁତ ଭିତ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ସେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷାରେ ୬.୬୭ CGPA ହାସଲ କରିଥିଲେ ।

ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା (M.A. Political Science)

୨୦୧୭ରୁ ୨୦୧୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆ KIIT Deemed to be University, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ତାଙ୍କର ଅଧ୍ୟୟନ ଅଧିକ ଗଭୀର, ବିଶ୍ଳେଷଣାତ୍ମକ ଓ ଗବେଷଣାମୁଖୀ ହୋଇଥିଲା । ରାଜନୈତିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟବ୍ୟବସ୍ଥା, ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ରାଜନୀତି, ମାନବାଧିକାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଭଳି ବିଷୟ ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲା । ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ଅଧ୍ୟୟନ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ମାନବାଧିକାରର ଧାରଣା ଓ ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ରହିଥିଲା । ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା ଆଗ୍ରହ ଧୀରେ ଧୀରେ ଡିଡାୟୀ ସମାଜର ସାମାଜିକ-ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରିଥିଲା । ତାଙ୍କର ଏମ୍‌.ଏ. ଗବେଷଣା ପ୍ରବନ୍ଧର ବିଷୟ ଥିଲା “Participation of Didayi Women in Local Governance: A Case Study of Khairaput Block of Malkangiri District” । ଏହି ବିଷୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଡିଡାୟୀ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ, ଗ୍ରାମୀଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣରେ ସେମାନଙ୍କ ଭୂମିକା ଓ ମହିଳା ସଶକ୍ତୀକରଣର ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ଏହି ଗବେଷଣା ତାଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଏମ୍‌.ଫିଲ୍‌ ଓ ପିଏଚ୍‌.ଡି. ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଏକ ମୂଳ ଆଧାର ହୋଇଥିଲା । ସେ ଏମ୍‌.ଏ. ଶିକ୍ଷାରେ ୭.୩୦ CGPA ହାସଲ କରିଥିଲେ।

ଏମ୍‌.ଫିଲ୍‌ ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣା

ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆ KISS Deemed to be University, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ଏମ୍‌.ଫିଲ୍‌ ଗବେଷଣା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଏମ୍‌.ଫିଲ୍‌ ଗବେଷଣା ପ୍ରବନ୍ଧର ଶୀର୍ଷକ ଥିଲା “Socio-Cultural Development of Didayi Tribe in Odisha: A Case Study on Malkangiri District” । ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନ, ପରମ୍ପରା, ସମାଜରେ ଆସୁଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଆଧୁନିକତାର ପ୍ରଭାବକୁ ଗବେଷଣାମୂଳକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏମ୍‌.ଫିଲ୍‌ ଗବେଷଣା ତାଙ୍କୁ ଗବେଷଣା ପ୍ରଣାଳୀ, ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ, ସାକ୍ଷାତ୍‌କାର, କ୍ଷେତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ, ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ଶୈକ୍ଷିକ ଲେଖନରେ ଅଭିଜ୍ଞତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା । ଡିଡାୟୀ ସମାଜକୁ ନିଜେ ଅନୁଭବ କରିଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ଗବେଷଣାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପରିବେଶ ଓ ସମାଜର ବାସ୍ତବ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାର ସୁଯୋଗ ଥିଲା । ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସେ ବୁଝିଥିଲେ ଯେ ଜନଜାତି ସମାଜର ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ କେବଳ ବାହ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ସମାଜର ଲୋକମାନଙ୍କ ଅନୁଭୂତି, ମୌଖିକ ପରମ୍ପରା, ସାମୂହିକ ସ୍ମୃତି ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଜ୍ଞାନକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ । ତାଙ୍କ ଏମ୍‌.ଫିଲ୍‌ ଶିକ୍ଷା ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେ ଏଥିରେ ୮.୮୩ CGPA ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଏହି ଶିକ୍ଷାଗତ ଉପଲବ୍ଧି ତାଙ୍କୁ ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଅଧିକ ବିସ୍ତୃତ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଗବେଷଣା କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲା ।

ପିଏଚ୍‌.ଡି. ଶିକ୍ଷା ଓ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଉପାଧି

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଯାତ୍ରାର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ହେଉଛି ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ତାଙ୍କର ପିଏଚ୍‌.ଡି. ଗବେଷଣା । KISS Deemed to be University, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସେ “Continuity and Changes of Traditional Political System of the Didayi Tribe in Odisha: A Case Study of Malkangiri District” ଶୀର୍ଷକରେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଗବେଷଣାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଗଠନ, କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ, ନେତୃତ୍ୱ, ସାମୂହିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ, ବିବାଦ ସମାଧାନ ଓ ଆଧୁନିକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ସହିତ ଏହାର ସମ୍ପର୍କକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା । ଗବେଷଣା ସମୟରେ ସେ ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ୧୨ଟି ଗ୍ରାମରେ କ୍ଷେତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ମୋଟ ୩୭୦ ଜଣ ଉତ୍ତରଦାତାଙ୍କଠାରୁ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୩୧୪ ଜଣ ପୁରୁଷ ଓ ୫୬ ଜଣ ମହିଳା ଥିଲେ । ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ ନାଏକ, ଚାଲାଣ, ପୂଜାରୀ ଓ ଦିଶାରୀଙ୍କ ଭଳି ପାରମ୍ପରିକ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ଧାର୍ମିକ ଭୂମିକା ସହିତ ଗ୍ରାମସ୍ତରୀୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଗବେଷଣାରୁ ପାରମ୍ପରିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ସାଂସ୍କୃତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଅବ୍ୟାହତ ରହିଥିବା ସହିତ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଶାସନ, ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜନୀତି, ବିକାଶମୂଳକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଓ ସାମାଜିକ-ଆର୍ଥିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କ୍ଷମତାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥିବା ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଛି । ଡ଼. ତୁଷାରକାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଓ ଡ଼. ରତ୍ନାକର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସହ-ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ସେ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଉପାଧି ହାସଲ କରିଥିଲେ । କିସ୍‌ର ପ୍ରକାଶିତ ପରିଚୟ ଅନୁସାରେ, ସେ ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତି ସମ୍ପ୍ରଦାୟରୁ ପ୍ରଥମ ପିଏଚ୍‌.ଡି. ଉପାଧିଧାରୀ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଛନ୍ତି । ଏହା ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଫଳତା ସହିତ ଡିଡାୟୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଶିକ୍ଷାଗତ ଇତିହାସରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଘଟଣା ।

ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତାର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯାତ୍ରାକୁ କ୍ରମାନୁସାରେ ଦେଖିଲେ, ୨୦୧୨ରେ ସେ କୁଡ଼ୁମୁଲୁଗୁମ୍ମା ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ; ୨୦୧୨-୨୦୧୪ ମଧ୍ୟରେ କିସ୍‌ରୁ +୨ କଳା ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; ୨୦୧୪-୨୦୧୭ ମଧ୍ୟରେ KIITରୁ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ମାନରେ ସ୍ନାତକ ହୋଇଥିଲେ; ୨୦୧୭-୨୦୧୯ ମଧ୍ୟରେ KIITରୁ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ଏମ୍‌.ଏ. ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ; ୨୦୧୯-୨୦୨୨ ମଧ୍ୟରେ କିସ୍‌ରୁ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ଏମ୍‌.ଫିଲ୍‌ ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୨୨-୨୦୨୫ ମଧ୍ୟରେ ପିଏଚ୍‌.ଡି. ଗବେଷଣା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହା ସହିତ ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର DOT Multimediaରୁ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଶିକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ PGDCA ଯୋଗ୍ୟତା ମଧ୍ୟ ହାସଲ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କର ନମ୍ବର ୮୩ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ଏହି ଶିକ୍ଷାଗତ ଯାତ୍ରାରେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଜନଜାତି ଅଧ୍ୟୟନ, ମାନବାଧିକାର, ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ, ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଆଦିବାସୀ ଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରା ତାଙ୍କର ଗବେଷଣାର ମୁଖ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତାରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦିଗ ହେଉଛି, ସେ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ସାମାଜିକ ଅନୁଭୂତିକୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାର ଗବେଷଣା ସହିତ ସଂଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ।

ପୁରସ୍କାର, ସମ୍ମାନ ଓ ଫେଲୋସିପ୍‌

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଓ ସୃଜନଶୀଳ ଯାତ୍ରାରେ ବିଭିନ୍ନ ଫେଲୋସିପ୍‌, ସମ୍ମାନପତ୍ର ଓ ପୁରସ୍କାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି । ଜନଜାତି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ରହିଥିବା National Fellowship and Scholarship for Higher Education of ST Students ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ସେ ନିଜର ଗବେଷଣା ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ସହାୟତା ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ତଥ୍ୟରେ ୨୦୧୯-୨୦ ମସିହାର ଏମ୍‌.ଫିଲ୍‌ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଏବଂ ୨୦ ୨୨-୨୨ ମସିହାର ପିଏଚ୍‌.ଡି. ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଫେଲୋସିପ୍‌ର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ସେ KIIT Universityରୁ Certificate of Excellence ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେହିବର୍ଷ ଫାଇନ୍ ଆର୍ଟସ୍‌ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ Rajiv Gandhi Prativa Puraskar ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ସମ୍ମାନଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କର ଅଧ୍ୟୟନ, ସୃଜନଶୀଳତା ଓ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ । ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏହି ପୁରସ୍କାରଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ସଫଳତାର ପ୍ରମାଣପତ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ ଅଧିକ ଶିଖିବା, ନିଜ ପ୍ରତିଭାକୁ ବିକଶିତ କରିବା ଓ ନିଜ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଯୁବପିଢ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ଉତ୍ସାହିତ କରିବାର ପ୍ରେରଣା । ତାଙ୍କର ଉପଲବ୍ଧି ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଜଣେ ଛାତ୍ର ଶିକ୍ଷା ସହିତ କଳାରେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଦକ୍ଷତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିପାରେ ଏବଂ ଉଭୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ।

ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରତିଭା ଓ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପୁରସ୍କାର

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଗୁପ୍ତ ପ୍ରତିଭା ହେଉଛି ଚିତ୍ରକଳା । ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣାରେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବା ସହିତ ସେ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା, ପୋର୍ଟ୍ରେଟ୍‌ ତିଆରି କରିବା, ରେଖାଚିତ୍ର ଓ ସୃଜନଶୀଳ ଚିତ୍ରକଳାରେ ନିଜର ଆଗ୍ରହକୁ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଚିତ୍ରକଳା ଯାତ୍ରାରେ ୨୦୧୬ ମସିହାର Odisha Environment Congressରେ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପ୍ରଥମ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୭ ମସିହାର National Youth Day ଅବସରରେ ଚିତ୍ରାଙ୍କନରେ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପ୍ରଥମ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ୨୦୧୮ ମସିହାର Netaji Utsavରେ ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପ୍ରଥମ ପୁରସ୍କାର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲା ଓ ବ୍ଲକ୍‌ସ୍ତରୀୟ ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମଧ୍ୟ ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର କଳାରେ ସାମାଜିକ ଜୀବନ, ମାନବୀୟ ଅନୁଭୂତି, ପରିଚିତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଦୃଶ୍ୟକୁ ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଯାଏ । କିସ୍‌ରେ ରହିବା ସମୟରେ ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷତାକୁ ଆହୁରି ବିକଶିତ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା । ତାଙ୍କର ଚିତ୍ରକଳା ଅଭ୍ୟାସ ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଶିକ୍ଷାଗତ ଅଧ୍ୟୟନ ଓ କଳାତ୍ମକ ପ୍ରତିଭା ପରସ୍ପରର ପରିପୂରକ ହୋଇପାରନ୍ତି । ଚିତ୍ରକଳା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜର ଭାବନା, ଅନୁଭୂତି ଓ ସୃଜନଶୀଳତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣାର ବ୍ୟସ୍ତତା ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛନ୍ତି ।

ଗବେଷଣା ପତ୍ର ଓ ଶୈକ୍ଷିକ ପ୍ରକାଶନ

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ଶୈକ୍ଷିକ ପରିଚୟର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ହେଉଛି ଜନଜାତି ସମାଜକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା ପତ୍ର ଓ ପ୍ରକାଶିତ ଲେଖା । ତାଙ୍କର ଗବେଷଣାରେ ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିଚାଳନା, ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନ, ପାରମ୍ପରିକ କଳା ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ, ବିବାହ ପରମ୍ପରା, ମହିଳାଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ପାରମ୍ପରିକ ଅନୁଷ୍ଠାନର ସମ୍ପର୍କ ଭଳି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଛି । ତାଙ୍କର ଗବେଷଣାର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଜନଜାତି ସମାଜର ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନକୁ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବା ଓ ଏହାର ସମସାମୟିକ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଶୈକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନାରେ ଆଣିବା । ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ କିମ୍ବା ସହ-ଲିଖିତ ଗବେଷଣା ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶୀର୍ଷକଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ।

ପ୍ରକାଶିତ ଗବେଷଣା ପତ୍ରର ଚୟନିତ ତାଲିକା

୨୦୨୩

୧. Tribal Economic Management of the Didayi Tribe of Malkangiri District of Odisha in India

ସହ-ଲେଖକ: ଡ଼. ରତ୍ନାକର ମହାପାତ୍ର | Innovations, 73(5), 1657-1671.

ଏହି ଗବେଷଣାରେ ଡିଡାୟୀ ସମାଜର ପାରମ୍ପରିକ ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିଚାଳନା, ଜୀବିକା ଓ ସମ୍ବଳ ବ୍ୟବହାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଛି।

୨୦୨୩

୨. Visual Scenarios Understanding Social Structures, Community Dynamics, Elders’ Roles and Gender Influences in the Didayi Tribe

ShodhKosh: Journal of Visual and Performing Arts, 4(1), 1295-1307.

ଏହି ଲେଖାରେ ଡିଡାୟୀ ସମାଜର ସାମାଜିକ ଗଠନ, ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଗତିଶୀଳତା, ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ ଭୂମିକା ଓ ଲିଙ୍ଗଗତ ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି।

୨୦୨୪

୩. Changes and Developments in the Socio-Cultural Life of the Didayi Tribe in Malkangiri District: A Study of Tradition and Transformation

ସହ-ଲେଖକ: ଡ଼. ତୁଷାରକାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ | International Journal of Research and Analytical Reviews, 11(3), 15-26.

ଏହି ଗବେଷଣାରେ ଡିଡାୟୀ ସମାଜର ପରମ୍ପରା, ସାମାଜିକ ଜୀବନ ଓ ଆଧୁନିକତା ଦ୍ୱାରା ଆସୁଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଛି।

୨୦୨୪

୪. Exploring the Rich Tapestry of Art and Culture: The Traditional Arts and Crafts of the Didayi Tribe in Malkangiri District, Odisha

ସହ-ଲେଖକ: ଡ଼. ତୁଷାରକାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ | ShodhKosh: Journal of Visual and Performing Arts, 5(2), 390-401.

ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧ ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ପାରମ୍ପରିକ କଳା, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି।

୨୦୨୪

୫. Socio-Cultural Life of the Didayi Community in Malkangiri District of Odisha

ସହ-ଲେଖକ: ଡ଼. ତୁଷାରକାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ | International Journal for Research in Applied Science & Engineering Technology, 12(9), 492-500.

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ ଡିଡାୟୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରଥାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଛି।

୨୦୨୪

୬. Integrating Traditional Political Systems into Modern Governance: Insights from the Didayi Tribe of Malkangiri District

International Journal of All Research Education and Scientific Methods, 12(12), 466-473.

ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ପାରମ୍ପରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆଧୁନିକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ସହିତ କିପରି ସମନ୍ୱୟ କରାଯାଇପାରିବ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି।

୨୦୨୪

୭. Impact of Modern Economic Policies on Traditional Economic Practices of the Didayi Tribe in Malkangiri District of Odisha

Journal of Emerging Technologies and Innovative Research, 11(11), 664-673.

ଏହି ଗବେଷଣାରେ ଆଧୁନିକ ଅର୍ଥନୈତିକ ନୀତି ଓ ଡିଡାୟୀ ସମାଜର ପାରମ୍ପରିକ ଅର୍ଥନୈତିକ ପଦ୍ଧତି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଛି।

୨୦୨୪

୮. Study on Traditional Marriage System of the Didayi Community in Malkangiri District of Odisha

ଏହି ଗବେଷଣାରେ ଡିଡାୟୀ ସମାଜର ବିବାହ ପରମ୍ପରା, ସାମାଜିକ ସ୍ୱୀକୃତି ଓ ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତିର ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଛି।

୨୦୨୫

୯. Preserving Traditional Political Institutions: Challenges among the Didayi Tribe of Malkangiri District, Odisha, India

Indian Journal of Political Science, LXXXVI(4), 1068-1071.

ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧରେ ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୈତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା, ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଓ ଆଧୁନିକ ସମାଜରେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି।

ଉପରୋକ୍ତ ଶୀର୍ଷକ ଓ ପ୍ରକାଶନ ବିବରଣୀ ଉପଲବ୍ଧ ଜୀବନୀ ଓ ଶୈକ୍ଷିକ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ସଂକଳିତ। ସମସ୍ତ ପ୍ରକାଶନର DOI, ପୃଷ୍ଠା ସଂଖ୍ୟା ଓ ପତ୍ରିକାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରେକର୍ଡ ପାଇଁ ମୂଳ ପ୍ରବନ୍ଧ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ।

ସେମିନାର, ସମ୍ମିଳନୀ ଓ ଗବେଷଣା ପତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆ ନିଜ ଗବେଷଣାକୁ କେବଳ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ କରିବାରେ ସୀମିତ ରଖିନାହାନ୍ତି; ସେ ବିଭିନ୍ନ ଶୈକ୍ଷିକ ସମ୍ମିଳନୀ, ଜାତୀୟ ସେମିନାର ଓ ଗବେଷଣା ସମାବେଶରେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଗବେଷଣା ପତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଉପସ୍ଥାପନଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଗବେଷକ, ଅଧ୍ୟାପକ ଓ ଜନଜାତି ଅଧ୍ୟୟନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଛି । ତାଙ୍କ ଶୈକ୍ଷିକ ତଥ୍ୟରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଉପସ୍ଥାପନଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ।

1. Traditional Religion System of Didayi Tribe (୨୦୧୯): KISS Deemed to be Universityରେ ଆୟୋଜିତ ଜାତୀୟ ସେମିନାରରେ ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ପାରମ୍ପରିକ ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଗବେଷଣା ପତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

2. Tribal Intellectuals and Inclusion (୨୦୨୦): Indian Institute of Public Administration (IIPA) ଓ KISS DU ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ କର୍ମଶାଳାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ଜନଜାତି ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀଙ୍କ ଭୂମିକା ଓ ସମାବେଶୀ ବିକାଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆଲୋଚନାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।

3. Preserving the Governance System of the Didayi Tribe Amidst External Influences: A Case Study of Malkangiri District (୨୦୨୩): KISS DUରେ ଆୟୋଜିତ World Anthropology Congress ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ପାରମ୍ପରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଗବେଷଣା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

4. Changes and Development in the Socio-Cultural Life of the Didayi Tribe of Malkangiri District (୨୦୨୪): କଟକର ରେଭେନ୍‌ଶା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆୟୋଜିତ Odisha History Congressରେ ଡିଡାୟୀ ସମାଜର ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଷୟରେ ଗବେଷଣା ପତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

5. Study on Traditional Marriage System of the Didayi Community in Malkangiri District of Odisha (୨୦୨୪): ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଇତିହାସ ବିଭାଗ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଜାତୀୟ ସେମିନାରରେ ଡିଡାୟୀ ସମାଜର ବିବାହ ପରମ୍ପରା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଗବେଷଣା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

6. Herbal Medicine and Indigenous Healing Practices in the Didayi Community of Malkangiri (୨୦୨୫): ଭାରତ ବିକାଶ ପରିଷଦର ଭୁବନେଶ୍ୱର ନର୍ଥ ଶାଖା ଓ ଓଡ଼ିଶା ଇଷ୍ଟ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ICHR-ପ୍ରାୟୋଜିତ ଜାତୀୟ ସେମିନାରରେ ଡିଡାୟୀ ସମାଜର ପାରମ୍ପରିକ ଔଷଧ ଓ ଆଦିବାସୀ ଚିକିତ୍ସା ଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଗବେଷଣା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

7. Traditional Governance as Indigenous Knowledge: Continuity and Change in the Political System of the Didayi Tribe for Sustainable Tribal Development in Odisha (୨୦୨୫): KISS DUର Annual Research Conclaveରେ ଆଦିବାସୀ ଜ୍ଞାନ ପରମ୍ପରା ଭାବେ ପାରମ୍ପରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ସ୍ଥାୟୀ ଜନଜାତି ବିକାଶର ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ଗବେଷଣା ପତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

8. Preserving Traditional Political Institutions: Challenges among the Didayi Tribe of Malkangiri District, Odisha, India (୨୦୨୫): Indian Political Science Association (IPSA) ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ KISS DUର ଶୈକ୍ଷିକ ଆୟୋଜନରେ ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୈତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଗବେଷଣା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ICSSR-ପ୍ରାୟୋଜିତ Research Methodology Course ଓ ୨୦୨୩ରେ Digital District Repository ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କର୍ମଶାଳାରେ ତାଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା ଦକ୍ଷତା ଓ ତଥ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଏହି ଶୈକ୍ଷିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ନିଜ ଗବେଷଣାକୁ ବିସ୍ତୃତ ଶୈକ୍ଷିକ ପରିସରରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ସହିତ ଜନଜାତି ଜ୍ଞାନ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି।

ପୁସ୍ତକ, ପୁସ୍ତକ ଅଧ୍ୟାୟ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଲେଖନ ଯୋଜନା

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ଗବେଷଣା ଓ ଲେଖନର ମୁଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ରାଜନୈତିକ, ସାମାଜିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନକୁ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବା । ତାଙ୍କର ପ୍ରକାଶିତ ଗବେଷଣା ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ଅଧ୍ୟୟନର ପରିସରକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ । ତାଙ୍କ ଦୀର୍ଘମିଆଦି ଶୈକ୍ଷିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଗବେଷଣା ପ୍ରବନ୍ଧରେ ସୀମିତ ନରହି ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସାଧାରଣ ପାଠକ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ଗବେଷକ ଓ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକମାନଙ୍କ ପାଖରେ ସହଜ ଭାଷାରେ ପହଞ୍ଚାଇବା । ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ The Didayi Political System ଶୀର୍ଷକରେ ଏକ ପୁସ୍ତକ ଆକାରରେ ନିଜ ଗବେଷଣାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ଯୋଜନା ତାଙ୍କ ଲେଖନ ଯାତ୍ରାର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଦିଗ । ଏପରି ପୁସ୍ତକରେ ଡିଡାୟୀ ସମାଜର ପାରମ୍ପରିକ ନେତୃତ୍ୱ, ଗ୍ରାମସ୍ତରୀୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ, ବିବାଦ ସମାଧାନ, ଧାର୍ମିକ ଓ ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଆଧୁନିକ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଓ ସମୟ ସହିତ ଆସୁଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ସାଧାରଣ ପାଠକଙ୍କ ପାଇଁ ସୁବୋଧ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇପାରିବ । ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଭବିଷ୍ୟତ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ଆଧାର ହୋଇପାରିବ । ତେବେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ପ୍ରକାଶିତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୁସ୍ତକ କିମ୍ବା ପୁସ୍ତକ ଅଧ୍ୟାୟର ଯାଞ୍ଚଯୋଗ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ମିଳିନାହିଁ । ତେଣୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନୀରେ ଏହି ବିଷୟକୁ ପ୍ରକାଶିତ ପୁସ୍ତକର ତାଲିକା ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ତାଙ୍କ ଗବେଷଣାରୁ ବିକଶିତ ହେଉଥିବା ପୁସ୍ତକ ରଚନାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ଉଚିତ ।

ଅଧ୍ୟାପନା ଓ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣାରେ ନିଜର ଯାତ୍ରା ସମାପ୍ତ କରି ଅଧ୍ୟାପନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପରିଚୟ ଗଢ଼ିବାରେ ଆଗ୍ରହୀ । ୨୦୨୬ ମସିହାରେ ସେ ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଚିତ୍ରକୋଣ୍ଡାସ୍ଥିତ ସରକାରୀ ଡିଗ୍ରୀ କଲେଜରେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନର ଗେଷ୍ଟ ଫ୍ୟାକଲ୍ଟି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜର ଶୈକ୍ଷିକ ଜ୍ଞାନକୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଓ ଶ୍ରେଣୀଗୃହ ଶିକ୍ଷାକୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନର ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ସେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ କେବଳ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ସମ୍ବିଧାନ, ଗଣତନ୍ତ୍ର, ମାନବାଧିକାର, ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ, ନାଗରିକତା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଜୀବନର ବାସ୍ତବ ଅନୁଭୂତି ସହିତ ଯୋଡ଼ି ବୁଝାଇବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି । ନିଜେ ଗ୍ରାମୀଣ ଓ ଜନଜାତି ପରିବେଶରୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିଥିବାରୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଅସୁବିଧା, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ଅଭାବ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରତି ଅନିଶ୍ଚିତତାକୁ ବୁଝିବାରେ ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅନୁଭୂତି ସହାୟକ ହୋଇପାରେ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଦାନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ ସରଳ ଭାଷା, ଉଦାହରଣ, ଆଲୋଚନା, ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଉଦାହରଣର ଉପଯୋଗ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଅଧ୍ୟାପନା ସହିତ ଗବେଷଣାକୁ ଜାରି ରଖିବା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଜନଜାତି ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନର ଜ୍ଞାନକୁ ଆହୁରି ସମୃଦ୍ଧ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇପାରିବେ ।

ସାମାଜିକ ଅବଦାନ ଓ ଜନଜାତି ସମାଜ ପ୍ରତି ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ସାମାଜିକ ଅବଦାନର ମୂଳ ଭିତ୍ତି ହେଉଛି ନିଜ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଜୀବନ, ଜ୍ଞାନ, ପରମ୍ପରା ଓ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଗବେଷଣା ମାଧ୍ୟମରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବା । ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ତାଙ୍କର ଅଧ୍ୟୟନ କେବଳ ଏକ ଶୈକ୍ଷିକ ବିଷୟ ନୁହେଁ; ଏହା ସମାଜର ଅଭିଜ୍ଞତା, ସାମୂହିକ ସ୍ମୃତି  ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନକୁ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ । ତାଙ୍କ ଗବେଷଣାରେ ଗ୍ରାମସ୍ତରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ, ସ୍ଥାନୀୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ, ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ, ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ଓ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଶାସନ ସହିତ ପାରମ୍ପରିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପର୍କକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଜନଜାତି ସମାଜକୁ କେବଳ ବିକାଶର ଲାଭାର୍ଥୀ ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜସ୍ୱ ଜ୍ଞାନ, ଅନୁଭୂତି ଓ ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଥିବା ଏକ ସକ୍ରିୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଭାବେ ବୁଝିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ । ନିଜ ଜନ୍ମମାଟି ମୁଦୁଲିଗୁଡ଼ା ଓ ମାଲକାନଗିରି ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ତାଙ୍କର ନିକଟ ସମ୍ପର୍କ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରାମୀଣ ଜୀବନର ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ସମସ୍ୟା ପ୍ରତି ସଚେତନ କରିଛି । ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର, ଜନଜାତି ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା, ସ୍ଥାନୀୟ ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇବା ଏବଂ ଗବେଷଣାର ଫଳାଫଳକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଶୈକ୍ଷିକ ପରିଚୟ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ । ତାଙ୍କର ସାମାଜିକ ଅବଦାନକୁ ମୂଲ୍ୟାୟନ କରିବା ସମୟରେ ଗବେଷଣା ଦ୍ୱାରା ସମାଜର ଜ୍ଞାନ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରସାରକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ଭାବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ ।

ଗୁରୁଜନ, ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଓ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ଭୂମିକା

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ସଫଳତାର ପଛରେ ପରିବାରର ତ୍ୟାଗ ସହିତ ଶିକ୍ଷକ, ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଓ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ପ୍ରାଥମିକ ଓ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଜୀବନରେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ତାଙ୍କୁ ପାଠପଢ଼ା ଜାରି ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା । ମହେଶ୍ୱର ମହାରଣା ସାର୍‌ଙ୍କ ଭଳି ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପ୍ରେରଣା ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଜୀବନର ସ୍ମରଣୀୟ ଅଂଶ । ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାରେ କିସ୍‌ ଓ KIIT ତାଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା, ଆବାସିକ ସୁବିଧା, ଗବେଷଣା ଓ ପ୍ରତିଭା ବିକାଶର ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା । ପିଏଚ୍‌.ଡି. ଗବେଷଣାରେ ତାଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଡ଼. ତୁଷାରକାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ସହ-ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଡ଼. ରତ୍ନାକର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଭୂମିକା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ଗବେଷଣାର ବିଷୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ, ଅଧ୍ୟୟନର ଗଠନ, ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ଶୈକ୍ଷିକ ଉପସ୍ଥାପନା ଭଳି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଜଣେ ଗବେଷକଙ୍କ ଦକ୍ଷତାକୁ ଆହୁରି ବିକଶିତ କରିଥାଏ । ତାଙ୍କ ଜୀବନଯାତ୍ରା ଏହା ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ସଫଳତା ପଛରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ଅବଦାନ ଥାଏ । ତେଣୁ ତାଙ୍କର ଉପଲବ୍ଧିକୁ କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଶ୍ରମର ଫଳ ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ପରିବାର, ଅଧ୍ୟାପକ, ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଓ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ସହଯୋଗରେ ଗଢ଼ିଉଠିଥିବା ଏକ ଯାତ୍ରା ଭାବେ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ଭବିଷ୍ୟତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯାତ୍ରା ତାଙ୍କୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅଧ୍ୟାପନା, ଉଚ୍ଚତର ଗବେଷଣା, ଜନଜାତି ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ସାମାଜିକ ସଚେତନତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକ ଅବଦାନ ରଖିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଛି । ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନର ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା, ଜନଜାତି ସମାଜର ଜ୍ଞାନ ଓ ଅନୁଭୂତିକୁ ଗବେଷଣାରେ ସ୍ଥାନ ଦେବା, ନିଜ ଗବେଷଣା ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରସାର ବଢ଼ାଇବା ଏବଂ ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଏକ ସୁବୋଧ ପୁସ୍ତକ ଆକାରରେ ପାଠକଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ । ଏହା ସହିତ ନିଜ ଗ୍ରାମ ଓ ଅଞ୍ଚଳର ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା, ଗବେଷଣା ଓ ସୃଜନଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପ୍ରତି ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଅନୁଭୂତିରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିବା ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅବଦାନ । ତାଙ୍କର ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରତିଭାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ସହିତ ଗବେଷଣା ଓ ସୃଜନଶୀଳ ଲେଖନକୁ ସମନ୍ୱୟ କରିବା ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱକୁ ଆହୁରି ବହୁମୁଖୀ କରିପାରିବ । ଜନଜାତି ସମାଜର ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ସହିତ ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷା, ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ଓ ସମାବେଶୀ ବିକାଶ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରର ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଦିଗ । ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ତାଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତ ଯାତ୍ରା କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉନ୍ନତିରେ ସୀମିତ ନରହି ଶିକ୍ଷା, ଗବେଷଣା ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ରହିପାରିବ ।

ଉପସଂହାର: ମୁଦୁଲିଗୁଡ଼ାରୁ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଓ ଅଧ୍ୟାପନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ

ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ଜୀବନଯାତ୍ରା ହେଉଛି ଜଣେ ଗ୍ରାମୀଣ ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ଯୁବକଙ୍କ ଶିକ୍ଷା, ପରିଶ୍ରମ, ସୃଜନଶୀଳତା ଓ ଗବେଷଣା ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ପରିଚୟ ଗଢ଼ିବାର କାହାଣୀ । ୧ ମେ ୧୯୯୭ରେ ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ମୁଦୁଲିଗୁଡ଼ା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ସୀମିତ ଆର୍ଥିକ ସମ୍ବଳ ଓ ଅନେକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟରେ ଶିକ୍ଷାର ପଥରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିଲେ । ପିତା ବୁଡ଼ା ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ କୃଷି ପରିଶ୍ରମ, ମାତା ରାଧା ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ତ୍ୟାଗ, ପରିବାରର ସହଯୋଗ, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଓ କିସ୍‌ରେ ମିଳିଥିବା ଶିକ୍ଷାଗତ ସୁଯୋଗ ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇଥିଲା । ସେ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି +୨, ସ୍ନାତକ, ସ୍ନାତକୋତ୍ତର, ଏମ୍‌.ଫିଲ୍‌ ଓ ପିଏଚ୍‌.ଡି. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା ଡିଡାୟୀ ଜନଜାତିର ପାରମ୍ପରିକ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଶୈକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନାରେ ଆଣିବାରେ ଅବଦାନ ରଖିଛି । ଚିତ୍ରକଳାରେ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପୁରସ୍କାର, ଗବେଷଣା ପତ୍ର ପ୍ରକାଶନ, ସେମିନାରରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଓ ଅଧ୍ୟାପନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅଗ୍ରଗତି ତାଙ୍କ ବହୁମୁଖୀ ପ୍ରତିଭାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ । ମାଲକାନଗିରି ଜିଲ୍ଲାର ଡିଡାୟୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରୁ ପ୍ରଥମ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଉପାଧିଧାରୀ ଭାବେ ତାଙ୍କର ପରିଚୟ ନିଜ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଶିକ୍ଷାଗତ ଇତିହାସରେ ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ । ତାଙ୍କ ଜୀବନର ମୂଳ ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି, ନିଜ ଜନ୍ମମାଟିକୁ ଭଲପାଇବା ସହିତ ବିଶାଳ ଜ୍ଞାନଜଗତରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ସମ୍ଭବ । ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ସଫଳତା ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉପଲବ୍ଧିରେ ମାତ୍ର ସୀମିତ ନୁହେଁ; ନିଜ ସମାଜର ଜ୍ଞାନ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରି ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟ ରହିଛି । ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଡ଼. ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡ଼ିଆଙ୍କ ଜୀବନଯାତ୍ରା ଶିକ୍ଷା, କଳା, ଗବେଷଣା ଓ ଜନଜାତି ଐତିହ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାର ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଉଦାହରଣ ।