A Glimpse of Rural Life: Jyotiranjan Gudia Herding Cattle

Jyotiranjan Gudia Herding Cattle

This photograph captures a cherished memory from the life of Jyotiranjan Gudia during his school days in Class 9. Taken during his holidays when he returned to his village, the picture shows him happily engaged in herding cattle a responsibility he willingly took up to support his family. Dressed in a green shirt and wearing a traditional turban, he stands smiling with a stick in hand, surrounded by cows and calves in a lush, natural landscape. This moment reflects not only his connection to his rural roots but also his humble and hardworking nature.

Today, Jyotiranjan Gudia is the first Ph.D. scholar from the Didayi tribe of Malkangiri district, Odisha, but this photo is a beautiful reminder of his grounded upbringing and strong bond with village life.

A Brush with Tradition: Jyotiranjan Gudia's Live Painting Tribute on Children's Day at KISS

 A Brush with Tradition: Jyotiranjan Gudia's Live Painting Tribute on Children's Day at KISS

Jyotiranjan Gudia with Indian Traditional Kurta.

This photograph captures a proud and vibrant moment from the year 2015, featuring Jyotiranjan Gudia dressed in a traditional Indian kurta during Children’s Day celebrations at Kalinga Institute of Social Sciences (KISS), Bhubaneswar. The maroon kurta, gifted to him by Mr. Pramod Patra, Assistant CEO of the institute, symbolizes not only cultural heritage but also the respect and encouragement Jyotiranjan received from mentors during his early artistic journey. What followed after donning this attire was a moment of artistic brilliance and historical significance. In front of Dr. Achyuta Samanta, the visionary founder of KISS and KIIT, and a sea of 25,000 tribal children, Jyotiranjan Gudia brought to life a live painting of India’s first Prime Minister, Pandit Jawaharlal Nehru, who is fondly remembered as Chacha Nehru. The performance honored Nehru's legacy and his love for children, making the occasion even more memorable. Jyotiranjan Gudia, now a Ph.D. scholar and the first from the Didayi tribe of Malkangiri district, Odisha, has always balanced tradition, creativity, and scholarship. Whether it is preserving his community's political systems through research or expressing culture through art, he stands as a beacon of indigenous excellence. This moment in 2015 reflects not only his cultural pride but also his deep commitment to using his talents for inspiring tribal youth, blending academic purpose with cultural expression. It is one of the many foundational steps in the journey of a man who continues to make his community proud.

 The Hands That Hold Heritage: A Symbolic Preservation by Jyotiranjan Gudia

Hands of Jyotiranjan Gudia, he has saved for his feature generation.

This image shows the imprints of the hands of Jyotiranjan Gudia, purposefully preserved as a living record a tribute to identity, culture, and contribution. These are not merely hands; they are the carriers of knowledge, tradition, and transformation. With each line etched on his palms, they tell the story of a young scholar from the indigenous Didayi community, carving out a path for both personal achievement and communal pride. Jyotiranjan Gudia is the first Ph.D. scholar of the Didayi tribe in Malkangiri district, Odisha, and is currently pursuing his doctoral research at Kalinga Institute of Social Sciences (KISS), Bhubaneswar. His academic journey is grounded in his deep cultural roots, with a dissertation focused on the continuity and change in the traditional political system of the Didayi tribe. His work is a bridge between ancestral wisdom and modern academia. These hands have held the tools of learning books, pens, and field notes and have also offered greetings in tribal gatherings, written letters of advocacy, and drawn portraits that celebrate tribal identity. Saving these prints is a powerful act much like a signature etched in time serving as a reminder for future generations that progress and tradition can go hand in hand, quite literally. As the saying goes, “Our future is shaped by the work of our hands.” Jyotiranjan's hands are shaping a legacy one of dignity, scholarship, and cultural preservation.

Steps of Legacy: Footprints of Jyotiranjan Gudia for Future Generations

Footprints of Jyotiranjan Gudia for Future Generations

 This is a scanned image of the footprints of Jyotiranjan Gudia, preserved with intention and purpose marking a symbolic gesture to inspire future generations. Each line and curve in these footprints tells the story of a journey rooted in tradition, resilience, and knowledge. Jyotiranjan Gudia, the first Ph.D. scholar from the Didayi tribe of Malkangiri district, Odisha, is more than just an academic he is a cultural torchbearer. Through his research at Kalinga Institute of Social Sciences (KISS), Bhubaneswar, Jyotiranjan has dedicated himself to studying the continuity and changes in the traditional political system of the Didayi tribe, aiming to preserve and document the invaluable heritage of his indigenous community. In tribal culture, footprints often symbolize the journey of a soul, a record of one’s existence, and the beginning of a path for others to follow. By saving his own footprints, Jyotiranjan has created a visual metaphor a quiet but powerful statement that his life and work will leave a lasting impression. These footprints are not just physical imprints; they represent a walk of determination, sacrifice, and scholarly excellence. They belong to a man who carries the weight of his community’s hopes while stepping firmly into the future with dignity and pride.

 Reflections by the River: Jyotiranjan Gudia at the Maritime Museum, Cuttack

This is Jyotiranjan Gudia, captured in a serene and thoughtful moment in front of the Odisha State Maritime Museum, Cuttack. With the tranquil waters of the Mahanadi River in the background and a calm glow of the setting sun, this photograph beautifully frames not only the landscape but also the personality of Jyotiranjan. Jyotiranjan Gudia is a dedicated Ph.D. scholar at Kalinga Institute of Social Sciences (KISS), Bhubaneswar. Hailing from the Didayi tribal community of Malkangiri district, Odisha, he is notably the first Ph.D. scholar from his tribe, a milestone achievement that reflects his perseverance and commitment to knowledge and social change. Wearing a casual checked shirt, jeans, and a backpack that hints at his scholarly lifestyle, he stands confidently against the iron railing, gazing gently toward the camera with a quiet smile. A water bottle tucked into the backpack and a classic wristwatch add to the realism and readiness of a person deeply engaged with both the world of academia and the realities of life. The backdrop- Odisha's iconic maritime museum- adds layers of historical and cultural depth to the image, echoing Jyotiranjan’s own commitment to preserving and researching tribal history, culture, and traditional political systems. This moment in Cuttack reflects his journey- not only as a scholar but also as a proud representative of indigenous heritage.

 Illuminating Traditions: Jyotiranjan Gudia Amidst Diwali Lights at Ram Mandir, Bhubaneswar

Illuminating Traditions: Jyotiranjan Gudia Amidst Diwali Lights at Ram Mandir, Bhubaneswar

This is a photograph of Jyotiranjan Gudia, a dedicated Ph.D. scholar from Kalinga Institute of Social Sciences (KISS), Bhubaneswar, and the first Ph.D. researcher from the Didayi tribe of Malkangiri district, Odisha. The photo was taken in front of Ram Mandir, Bhubaneswar during Diwali 2025, a festival of lights celebrated with joy and spiritual devotion across India. In this image, Jyotiranjan is seen wearing a red sweatshirt, gently leaning from behind a bright vertical light installation, which casts a warm glow in the otherwise dark surroundings—symbolizing the essence of Diwali, the triumph of light over darkness. His relaxed pose and gentle smile reflect his warm personality and thoughtful nature. The photograph artistically captures the festive ambiance and highlights his peaceful yet vibrant character. This moment not only marks a festive celebration but also reflects his journey of knowledge, culture, and identity.

A Quiet Moment with 'Raph Khata': Jyotiranjan Gudia's Literary Reflection

 A Quiet Moment with 'Raph Khata': Jyotiranjan Gudia's Literary Reflection

Jyotiranjan Gudia

In this candid and cozy photograph, Jyotiranjan Gudia is seen lying on a bed, engrossed in reading an Odia book titled "Raph Khata". Dressed in a soft pink sweatshirt, he appears relaxed yet focused capturing a moment of personal reflection and quiet study. The title Raph Khata (which means Rough Notebook) suggests a collection of thoughts, memories, or experiences, and fits perfectly with Jyotiranjan's reflective posture. The background, with simple decor and patterned curtains, complements the peaceful mood of the image. His sleepy but attentive expression shows a balance between mental engagement and physical rest, a rare but essential habit for scholars immersed in deep research. Jyotiranjan Gudia, the first Ph.D. scholar from the Didayi tribal community of Malkangiri, is known for his dedication to preserving indigenous culture and traditional political systems. This photo not only portrays his academic nature but also reflects his strong connection with Odia literature and personal identity—an inspiring blend of scholarship and cultural pride.

 Jyotiranjan Gudia is studying in the Central Library at KIIT University, Bhubaneswar, in 2022

Jyotiranjan Gudia is studying in the Central Library at KIIT University, Bhubaneswar, in 2022

This photograph captures Jyotiranjan Gudia deeply immersed in reading at the Central Library of Kalinga Institute of Industrial Technology (KIIT), located in Patia, Bhubaneswar, taken in the year 2022. The serene and modern library setting, filled with organized bookshelves and quiet study areas, reflects his dedication to academic pursuit and research. Wearing a light green shirt and an identity card around his neck, Jyotiranjan sits at a white round table, focused on the open book in his hands—symbolizing his journey from the rural classroom of Kudumulugumma to one of the premier university libraries in the state. This image showcases not just a moment of study, but the spirit of perseverance and intellectual growth that defines Jyotiranjan’s life. Now a Ph.D. scholar at KISS Deemed to be University, he is the first from the Didayi tribal community of Malkangiri district to pursue a doctoral degree. His research focuses on the traditional political system of the Didayi tribe, highlighting both continuity and transformation in the face of modern influences. This photo tells a powerful story: the boy who once studied in a remote village school has grown into a determined academic committed to preserving the knowledge, culture, and voice of his indigenous roots.

Childhood Photo of Jyotiranjan Gudia 

Childhood Photo of Jyotiranjan Gudia at Kudumulugumma in 2004.

This photograph is a precious childhood memory of Jyotiranjan Gudia, captured in the year 2004 when he was studying in Class 3 at Kudumulugumma, a block in the Malkangiri district of Odisha. The image, aged and rust-stained, speaks to the passage of time and the simplicity of rural life during that period. Dressed in a checkered shirt with a serious expression on his face, young Jyotiranjan reflects a phase of innocence, curiosity, and early learning. This photo holds deep sentimental value, not only because it marks a moment from his childhood, but also because it represents the humble beginnings of a boy who would later grow into a passionate researcher, scholar, and cultural documentarian of the Didayi tribe. Jyotiranjan Gudia, now the first Ph.D. scholar from the Didayi community, has dedicated his academic journey to preserving and documenting the traditional political systems, culture, and heritage of his tribe. From a small classroom in Kudumulugumma to presenting academic research at the national level, this childhood photograph is more than just a picture it is a powerful symbol of growth, resilience, and dedication to community and knowledge.

 

ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡିଆଙ୍କ ଚିତ୍ର କଳା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ

ଦିନେ ମୋ ଜୀବନରେ ଏକ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ସୁଯୋଗ ଆସିଲା, ମୁଁ ପଞ୍ଚମ ପଢିବା ସମୟରେ ମୁଁ ସ୍କୁଲର ଅଳିଆ ଗଦାରେ ଖେଳୁଥିଲି, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଗୋଟିଏ ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ଡବା ପାଇଲି ଓ ସେଇ ରଙ୍ଗ ଡବାକୁ ସାଇତି ରଖିଥାଏ ବହୁତ ଦିନଧରି । ବର୍ଷା ସମୟ ମୁଁ ଯେତେବଳେ ଟ୍ୟୁସନ ଯାଏ ସେତେବେଳେ ସାର୍ ଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁବେଳେ ବସିବା ପାଇଁ ଆସନ ଧରି ଯାଏ । ଦିନେ ମୁଁ ସାର୍ ଙ୍କ ପାଇଁ ବସିବା ଆସନ ଧରିବା ଭୁଲି ଯାଇଥିଲି । ସେତେବେଳେ ମୋର ଜଣେ କ୍ଲାସମେଟ୍ ଝିଅ ତାଙ୍କ ନାମ ତୁଳାବତୀ ଖିଲ ତାଙ୍କୁ ମହେଶ୍ବର ମହାରଣା ସାର୍ ଙ୍କ ପାଇଁ ତଳେ ବସିବା ଆସନ ଦେବା ପାଇଁ କହିଥିଲି ସେ ଝିଅ କିନ୍ତୁ ସାର୍ ଙ୍କୁ ଆସନ ଦେବା ପାଇଁ ମନା କରିଦେଲା ଓ ସେମାନେ ସାଙ୍ଗ ହୋଇ ଟ୍ୟୁସନରୁ ବାହାରକୁ ବୁଲିବା ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ । ମୁଁ ସେ ଝିଅକୁ ରାଗି, ତା ବସିବା ଆସନ ହୋଷ୍ଟେଲରେ ନେଇଗଲି ଓ ସେଠାରେ ଗୋଟେ ଦାନ୍ତକାଠି ଭାଙ୍ଗି ସେଇ ଦାନ୍ତକାଠିରେ ସାର୍ ନାମ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ମହାରଣା ସାର୍ ବୋଲି ଲେଖିଲି ଓ ସାର୍ ଯେଉଁଠି ବସନ୍ତି ସେଠାରେ ରଖିଲି । ମହାରଣା ସାର୍ ଯେତେବେଳେ ଆସି ଦେଖିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ନାମ ଗୋଟେ ଚାଉଳ ବସ୍ତାରେ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଲେଖା ହୋଇଛି । ତାହା ଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଚାରିଲି କିଏ ଏତେ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଲେଖିଛି କହି, ସମସ୍ତ ସାଙ୍ଗମାନେ ମୋ ନାମ (Jyotiranjan) ଲେଖିଛି କହିଲେ । Sir ଖୁସି ହୋଇ ମୋତେ ତିନି ପ୍ରକାରର ରଙ୍ଗ କିଣି ଆଣି ଦେବି ସ୍କୁଲର ସମସ୍ତ କାନ୍ଥରେ ନୀତିବାଣୀ ଲେଖିବୁ କହିଲେ ଓ ମୋ ପାଇଁ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ରଙ୍ଗ କିଣି ଆଣିଦେଲେ । ସେଇ ଦିନରୁ ମୁଁ ସ୍କୁଲର ସମସ୍ତ କାନ୍ଥରେ ବିଭିନ୍ନ ପରକାରର ନୀତିବାଣୀ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କଲି ଓ ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମୋର ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଅକ୍ଷର ହୋଇଗଲା । ଯେତେବେଳେ ମୋର ସୁନ୍ଦର ଅକ୍ଷର ହୋଇଗଲା ମୁଁ କେମିତି ଭଲ ଚିତ୍ର କରିବି ସେଥିପ୍ରତି ନିଜକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲି । ଧୀରେ ଧୀରେ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଲେଖିବା ସହ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ବି ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ଆଙ୍କିଲି । ମହାରଣା ସାର୍ ମୋ ପାଇଁ କିଛି କିଛି କାମ ଯୋଗାଡ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ କହି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆସୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସ୍କୁଲ ଚିତ୍ର, କାନ୍ଥବାଡ ମାନଙ୍କରେ ଆଙ୍କିବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ପାଖରୁ ବୁଝୁଥିଲେ । ମୁଁ ସେଇ ସ୍କୁଲ ମାନଙ୍କ ପାଖେ ଯାଇ ଚିତ୍ର କରୁଥିଲି ଓ କିଛି କିଛି ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲି । ପ୍ରଥମ ଥର ଯେତେବେଳେ ଗୋଟେ ବ୍ୟାନର କପଡାରେ କୁଡୁମୁଲୁଗୁମ୍ମା ଡାକ୍ତର ଖାନା ପାଇଁ ଲେଖିଲି ସେତେବେଳେ ମୋତେ ୬୦ ଟଙ୍କା ମିଳିଥିଲା । ଧୀରେ ଧୀରେ ମୋର ଲୋକପ୍ରିୟତା ଆମ ଅଞ୍ଚଳରେ ବଡିବାକୁ ଲାଗିଲା । ଯେଉଁ ପରିବାରରେ ବାହାଘର, ବ୍ରତ, ଏକୁଷିୟା, ବିର୍ବନ୍ଧ, ପର୍ବପର୍ବାଣି, ସ୍କୁଲ ଓ କଲେଜରେ ମଧ୍ୟ ଗଣେଶ ପୂଜା, ସରସ୍ଵତୀ ପୂଜା ସମୟରେ ମୁଁ କିଛି କିଛି କାମ କରି ରୋଜଗାର କରୁଥିଲି ।

            ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ପଢୁଥିଲି ସେତେବେଳେ ରଙ୍ଗ ତୁଳି କିଣିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଖରେ ଟଙ୍କା ନଥିଲା । ମୁଁ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ସାରିବାର ତିନି ମାସ ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ବାପାଙ୍କୁ 300 ଟଙ୍କାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି ବୋଲି କହିଥିଲି । ମୋ ବାପା ମୋତେ ସେଇ ତିନିଶହ ଟଙ୍କା ଖରା ଛୁତିରେ ଦେଇଥିଲେ । ମୁଁ ସେଇ ତିନିଶହ ଟଙ୍କା ଧରି କୁଡୁମୁଲୁଗୁମ୍ମାର ବଜାରରେ ଯାଇ 12ଟି ଫେଭିରିକ ରଙ୍ଗ, କିଛି ତୂଳୀ ଓ ଗୋଟିଏ ରଙ୍ଗ ଫୁଙ୍କାଳି ଧରି ଆସିଥିଲି । ଯେଉଁ ରଙ୍ଗ ଫୁଙ୍କାଳି ଧରି ଆସିଥିଲି ତାହା ବ୍ୟବହାର ଜାଣିନଥିଲି । ସେଇ ରଙ୍ଗ ପୁଙ୍କାଳିର ବ୍ୟବହାର ଶିଖିବା ପାଇଁ ଶିଖିବା ପାଇଁ ମୁଁ ରାତିସାରା ଅନିଦ୍ରା ହୋଇ ଗ୍ଲାସରେ ପାଣି ପୁରେଇ ଅଭ୍ଯାସ କରୁଥିଲି କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ଦିନ ପରେ ତାହା ଶିଖିଗଲି । ଯେତେବେଳେ ରଙ୍ଗ ଫୁଙ୍କାଳି ଶିଖିଲି ତା ପରଦିନ ଆମ ଘରେ ଯାଇ ଗୋଟେ ଚିତ୍ର ପ୍ରଥମ କରି ଆଙ୍କିବି ବୋଲି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲି । ସେଇ ସମୟରେ କିପରି ଚିତ୍ର ଅଙ୍କାଯାଏ ତାହା ମଧ୍ୟ ଜାଣିନଥିଲି । ଚିତ୍ର ଆଂକିବା ପୂର୍ବରୁ କାନ୍ଥରେ କିଛି ଧଳା ରଙ୍ଗ ବୋଲାଯାଏ ବୋଲି ଜାଣିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ମୋ ପାଖରେ ଧଳା ରଙ୍ଗ କିଣିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ନଥିଲା । ସେଇ ସମୟରେ ସ୍କୁଲର କିଛି ଚକ ଖଡି ନେଇ ତାହା ଗୁଣ୍ଡ କରି ଆମ ଘର କାନ୍ଥରେ ରଗେଇଥିଲି । ପାର୍ଶରେ ଥିବା ଗଣେଶଙ୍କ ଚିତ୍ର ମୁଁ ମୋ ଜୀବନରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଆଙ୍କିଲି ।

ଜ୍ୟୋତିରଞ୍ଜନ ଗୁଡିଆଙ୍କ ସର୍ବ ପ୍ରଥମ ଚିତ୍ର, ଏଇ ଚିତ୍ରଟି ସେ 2006 ମସିହାରେ ପଞ୍ଚମ ପଢିଲା ବେଳେ ନିଜ ଘର କାନ୍ତରେ ଆଙ୍କିଥିଲେ ।

            ଆମେ ଯେତେବେଳେ ସ୍କୁଲରେ ପଢୁଥିଲୁ ସେତେବେଳେ ସ୍କୁଲ ଛୁଟି ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଗୋଟେ ଗୀତ ଗାଇବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ସେଇ ଗୀତଟି ହେଲା-

ଆମେ ହସିଲେ ଦୁନିଆ ହସେ

ଆମେ ହସିଲେ ଦୁନିଆ ହସେ

ହସେ ଆକାଶ ସାରା

ହସି ଉଠାଇ ବଉଦ ତଳୁ

ପୁଣି ଚାନ୍ଦକା ତାରା ।

ଲତା ଗହଲେ ଫୁଲାଟି ହସେ

ହସେ ପରଜାପତି

ନୀଳ ଆକାଶେ ଚଢେଇ ହସେ

ଗାଇ ପବନ ଗୀତି

ସାଗର ହସେ ସୁରୋଜ ହସେ

ଶୁଖିଲା ମାଟି ହସେ

ହସି ହସିକା ଦୁରୁ ଆକାଶୁ

ବରଷା କେତେ ଖସେ

ହୋ- ବରଷା କେତେ ଖସେ ।

            ଯେତେବେଳେ ମୋର ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀ ହେଲା ସେତେବେଳେ ମହାରଣା ସାର୍ ମୋତେ ସବୁଦିନ ଘରକୁ ଯିବା ଆସିବା ନକରି ତାଙ୍କ ପାଖେ ରହିବାକୁ କହିଲେ । ସେଇଦିନ ଠାରୁ ମୁଁ ଦଶମ ପଢିବା ଯାଏଁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଲି ଓ ମୋତେ ସେ ପଶ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସାର୍ ମୋତେ ଅଷ୍ଟମରୁ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ଯାଏଁ ନିଜ ପାଖେ ରଖିଲେ ଓ ମୁଁ କେମିତି ଠିକରେ ପାଠ ପଢିବି ସେଥିପ୍ରତି ମୋତେ ସବୁବେଳେ ନିଜ ନଜରରେ ରଖିଲେ । ମହେଶ୍ବର ମହାରଣା ସାର୍ ତିନି ବର୍ଷ ଭିତରେ ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନିଜେ ଖାଇବା ବନେଇ ଦେଉଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଫୋଟୋ ପାର୍ଶରେ ଦିଆ ଯାଇଛି ।

ମହେଶ୍ଵର ମହାରଣା ସାର୍

            ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢୁଥିଲି ସେତେବେଳେ ଆମ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଶିକ୍ଷକ ତାଙ୍କ ନାମ ଶ୍ରୀ ଉମା ଶଙ୍କର ଦାସ ଯେବେ ଆମ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆସନ୍ତି ଦେଶ ପ୍ରେମର ଗୀତ ଗାଇ ଶୁଣାନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ମୁଁ ମୋ ସ୍କୁଲ ପାଇଁ ଗୋଟେ ଗୀତ ଲେଖିଥିଲି, ସେ ଗୀତଟି ହେଲା:

ଆମ ବିଦ୍ୟାଳୟ

ଆମ ବିଦ୍ୟାଳୟ

କୁଡୁମୁଲୁଗୁମ୍ମାରେ ଅବସ୍ଥିତ

ତା ଚାରି ପାଖେ ପାଚେରୀ ରହିଛି

ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିବେଶ ଗଠିତ

ଆମ ବିଦ୍ୟାଳୟ

କୁଡୁମୁଲୁଗୁମ୍ମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

 

ନାନା ଜାତିର ନାନା ରଙ୍ଗର

କେତେ କେତେ ଫୁଲ ଫୁଟେ

ପଞ୍ଚମ ଷଷ୍ଠ ସପ୍ତମ ନାମରେ

ବଗିଚାଟି ହସି ଉଠେ ।

 

ବଗିଚା ଭିତରେ ପ୍ରଜାପତି ଉଡେ

ନୀତି ଧରୁଥାଏ କଙ୍କି

ନାଲି ନେଳି ରଙ୍ଗ ପାଖୁଡା ଦେଖିଲେ

ଭଅଁର ହୁଅଇ ଖୁସି ।

 

ସବୁ ଗୁରୁଜନ ସ୍ନେହ ଆଦରରେ

ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତି ଶିକ୍ଷା

ହିନ୍ଦୁ ମୁସଲିମ୍ କ୍ରିଷ୍ଟୀୟାନ୍ ହୋଇ

ଆମେ ହୋଇଥାଉ ଠିଆ ।

ଏଇ କବିତା ଗାଇଲାବେଳେ ମୋର ବହୁତ ସହପାଠୀ ଥିଲେ, ହେଲେ ସେଥିକି ଭିତରୁ ଜଣେ ମୋ ସାଙ୍ଗ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ଚାଲାଣ ମୋ କବିତାକୁ ଭଲ ସେ ଶୁଣିଥାଏ । ଏବେ ବି ସେ ମୋ କବିତା ମନେ ରଖିଛନ୍ତି ।

 

 

 ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଡୁଥିବା ସମସ୍ତ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଫୋଟୋ

            ଆମ ସାଙ୍ଗମାନେ ବହୁତ ଭଲ ଥିଲେ, ପ୍ରାୟ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ମୋର ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା । କିଛି ସାଙ୍ଗମାନେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଭଲ ଦେଖାଶୁଣା କରନ୍ତି, କିଛି ସାଙ୍ଗମାନେ ଭଲ ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି, କିଛି ସାଙ୍ଗମାନେ ଭଲ ଭୋଲେଣ୍ଟର କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଭଲ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କୁଥିଲି । ପୁଅମାନେ ଓ ଝିଅମାନେ ବି ମୋର ଭଲ ସାଙ୍ଗ ଥାନ୍ତି । ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଭଲ ମିଶେ, ସେତେବେଳେ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋହନ, ସନ୍ତୋଷ, ଲୋକନାଥ, ବାପି, ଜିତେନ୍ଦ୍ର, ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ, ସମୀର, କାହ୍ନୁ, କାର୍ତ୍ତିକ, ବଳରାମ, କୃଷ୍ଣ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଗୋପାଳ, ଆଶିଷ, ମାନସ, ଶିବ, ସର୍ବେଶ୍ଵର, କୃଷ୍ଣ ଭୂୟାଁ, ସହଦେବ, ସୁବାସ, ରାଜୁ, ମହେନ୍ଦ୍ର,  ଓ ଝିଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୌରୀ, ରଶ୍ମି, ସାଗରିକା, ଶାନ୍ତି, ରୁଚିକା, ସସ୍ମିତା, ତୁଳା, ମୀରା, ଲଳିତା, ସୌଧାମିନୀ, ନିଶା ଏତ୍ୟାଦି ସବୁ ସାଙ୍ଗ ଥିଲେ । ଆମେ ଯେତେବେଳେ ଖେଳ ଛୁଟି ପାଉଥିଲୁ ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତେ ମିଶି କବାଡି, ଫୁଟବଲ, ଭୋଲିବଲ, ଲୁଚକାଳି ଖେଳୁଥିଲୁ । ସନ୍ତୋଷ (ବିଜୁ) ତାଙ୍କ ମାଆ ମୋ ପାଇଁ କିଛି କିଛି ପିଠା ପଠେଇ ଦିଅନ୍ତି ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଘରେ ପର୍ବ ପର୍ବାଣି ହୁଏ । ଆଉ କିଛି ଝିଅପିଲା ସାଙ୍ଗ ଯେପରି ଗୌରୀ, ନିଶା, ସାଗରିକା, ଶାନ୍ତି ଏମାନେ ପ୍ରାୟ ଦିନ ଆଚାର ନେଇ ସ୍କୁଲ ଆସିଥାନ୍ତି ଓ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି । ଆମେ ଯେତେବେଳେ ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀ ପାଠ ପଢୁଥିଲୁ ସେତେବେଳେ ସପ୍ତମ ପାଇଁ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ଦେବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ଆମେ ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀ ପାସ କଲା ପରେ ସପ୍ତମ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ଉଠିଗଲା । ଉପରିସ୍ଥ ଫୋଟୋଟି ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷା ହେବାର କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଉଠେଇଥିଲୁ । ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଆମ ସହ ଅଛନ୍ତି- ପ୍ରତାପ କୁରମାର ରଥ (ସଂଗୀତ ଶିକ୍ଷକ), ଉମା ଶଙ୍କର ଦାସ, ଦେବେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବଳ, ମହେଶ୍ଵର ମହାରଣା, କେଶବ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ (ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ), ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ରାଉତ, ବଡ ଦିଦି, ଅଳକାନନ୍ଦା ମାହାଳିକ, ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ମହୂରୀ ସାର୍ ଓ ମ୍ଯାଡାମମାନେ ।

            ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀ ପଢିଲା ବେଳେ ମୁଁ ଦିନେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ଗୀତ ଗାଇଥିଲି ସେଇ ଗୀତଟି ହେଲା-

ଏସୁର ଆଷାଢ ମାସରେ ନନୀ 

ଏସୁର ଆଷାଢ ମାସରେ ନନୀ

 ଏସୁର ଆଷାଢ ମାସ

ପାଣି ମାରିଦେଲା ଝିଲଫି ଝିଫା

ଧାନ ଗଜା ବାହାରିଲା ନନୀ

ଧାନ ଗଜା ବାହାରିଲା,

ଏସୁର ଆଷାଢ ମାସରେ ନନୀ

 ଏସୁର ଆଷାଢ ମାସ ।

 

ଝିପିରି ଝିପିରି ପାଣି ମାରାନି

କଡକି ଧରି ବେଡ଼ା ଯାହାନି

ଝିପିରି ଝିପିରି ପାଣି ମାରାନି

କଡକି ଧରି ବେଡ଼ା ଯାହାନି

ଧାନ ଗଛ ସବୁ ଲାଗାଏତେ ରହ୍ଳା

ଏସୁର ପୁରପାଣି ସରତେ ନେଲା

କାୟ ମନ୍ତର କଲା ଏଟା

ବଡେ ଝାଟି ହୋଇ ଗଲା

କାୟ ମନ୍ତର କଲା ଏଟା

ବଡେ ଝାଟି ହୋଇ ଗଲା

କାୟ ମନ୍ତର କଲାରେ ନନୀ 

ବଡେ ଝାଟି ହୋଇ ଗଲା ।

 

ଏସୁର ଆଷାଢ ମାସରେ ନନୀ

 ଏସୁର ଆଷାଢ ମାସ

ପାଣି ମାରିଦେଲା ଝିଲଫି ଝିଫା

ଧାନ ଗଜା ବାହାରିଲା ନନୀ

ଧାନ ଗଜା ବାହାରିଲା,

ଏସୁର ଆଷାଢ ମାସରେ ନନୀ

 ଏସୁର ଆଷାଢ ମାସ ।

ଏଇ ଗୀତଟି ମୁଁ ନିଜେ ଲେଖିଥିଲି ଓ ଏଥିରେ ସ୍ବର ସରଂଚନା କରିଥିଲେ ଆମ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷକ ଶ୍ରୀ ପ୍ରତାପ କୁମାର ରଥ । ମୁଁ ପଞ୍ଚମ ପଢିଲାବେଳେ ଦୁଇଥର ଡ୍ରାମାରେ ଅଭିନୟ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲି । ଡ୍ରାମାର ନାମ ହେଲା “ଶହୀଦ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାଇକ” ଓ ଅନ୍ୟଟି ହେଲା “ଆମ ପରିବେଶ ଆମ ମୁହଁର ହସ”। ପ୍ରଥମ ଡ୍ରାମାରେ ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାଇକ ଅଭିନୟ କରିଥିଲି ଓ ଦ୍ବିତୀୟ ଡ୍ରାମାରେରେ ବୃକ୍ଷ ଦେବତା ଅଭିନୟ କରିଥିଲି । ଏଇ ଡ୍ରାମାଟି ଆମ ସ୍କୁଲର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ଶ୍ରୀ ଗୌରାଙ୍ଗ କୁମାର କର ଲେଖିଥିଲେ ।